×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  دوشنبه - ۲۵ شهریور - ۱۳۹۸  
true
true
درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام جلسه هفتاد ام: ۹۵/۰۲/۲۶

احادیث عنوان نهم از منابع اهل البیت (ع)

  • مرحوم صدوق به سندش از عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: «قَالَ عَلِيٌّ ع‏ مَا نَزَلَتْ مِنَ الْقُرْآنِ آيَةٌ إِلَّا وَ قَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ نَزَلَتْ وَ فِيمَنْ‏ نَزَلَتْ‏ وَ فِي‏ أَيِّ شَيْ‏ءٍ نَزَلَتْ وَ فِي سَهْلٍ نَزَلَتْ أَوْ فِي جَبَلٍ نَزَلَتْ قِيلَ فَمَا نَزَلَ فِيكَ فَقَالَ لَوْ لَا أَنَّكُمْ سَأَلْتُمُونِي مَا أَخْبَرْتُكُمْ نَزَلَتْ فِيَّ الْآيَةُ إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ فَرَسُولُ اللَّهِ الْمُنْذِرُ وَ أَنَا الْهَادِي إِلَى مَا جَاءَ بِهِ».[۱]
  • عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع‏): فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ – إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ- قَالَ الْمُنْذِرُ رَسُولُ‏ اللَّهِ‏ ص وَ الْهَادِي أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع وَ بَعْدَهُ الْأَئِمَّةُ فِي كُلِّ زَمَانٍ إِمَامٌ هَادٍ مِنْ وُلْدِهِ (ص).[۲]
  • تفسير العياشي؛ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع‏:  فِي قَوْلِهِ تَعَالَى‏ – إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ- فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص؛ أَنَا الْمُنْذِرُ وَ فِي‏ كُلِ‏ زَمَانٍ‏ إِمَامٌ‏ مِنَّا يَهْدِيهِمْ إِلَى مَا جَاءَ بِهِ نَبِيُّ اللَّهِ ص وَ الْهُدَاةُ مِنْ بَعْدِهِ عَلِيٌّ وَ الْأَوْصِيَاءُ مِنْ بَعْدِهِ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ أَمَا وَ اللَّهِ مَا ذَهَبَتْ مِنَّا وَ لَا زَالَتْ فِينَا إِلَى السَّاعَةِ رَسُولُ اللَّهِ الْمُنْذِرُ وَ بِعَلِيٍّ يَهْتَدِي الْمُهْتَدُون‏.[۳]
  • عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِيرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى- إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَنَا الْمُنْذِرُ وَ عَلِيٌّ الْهَادِي وَ كُلُّ إِمَامٍ هَادٍ لِلْقَرْنِ‏ الَّذِي‏ هُوَ فِيهِ. [۴]

معنای آیه از منظر اهل سنت و تشیّع

اهل سنت دو احتمال را در معنای هادی در آیه « إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » می­دهند. یا اینکه خود رسول اکرم(ص) باشد و یا مراد از هادی خدای سبحان است.

جواب؛ اولا یک مأموریت انذار داریم و یک مأموریت هدایت، چنانچه آیات کریمه نیز بر آن دلالت دارد: «لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ‏ وَ الْمِيزان‏»[۵]کتاب برای انذار است و هیزان برای هدایت. بنابراین هدایت پیامبران از باب هدایت ارشادی است که از طریق انذار صورت می­گیرد اما هدایت امام هدایت ایصالی است یعنی اجرای هدایت در متن زندگی برای دستگیری و رساندن به مطلوب لذا برای هر قوم رهبری مخصوص لازم است لذا در آیه می فرماید « لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » چنانچه هادٍ دارای تنوین است که به معنای وحدت است یعنی هر قوم هادی مخصوص همان قوم را دارد لذا خدای متعال هادی بالإصاله برای همه اقوام است چنانچه منذر بالاطلاق است: « إِنَّا أَنْذَرْناكُم‏ »[۶]

ثانیا؛ علاوه بر اینکه این تفسیر مناقض روایات فراوانی است که از منابع فریقین نقل شده است؛ خود اختلاف سیاق در آیه قرینه است که منذر غیر از هادی است.  ثالثا؛ «لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ» را اگر قائل باشیم در همه زمانها و مکانها رسول اکرم(ص) هادی باشد چگونه قابل توجیه است؟! مگر اینکه بگوئیم رسول اکرم هادی امم قبل است از طریق انبیای قبل که خلیفه­ی رسول الله(ص) هستند. منتها هادی هر قوم غیر از پیامبری است که شریعتش می تواند برای چند قرن باشد مثل شریعت موسی، عیسی، و محمد (صلی الله علیهم) که به اصطلاح، ما جاء به النبیّ است اما هادی، هدایت الی ما جاء به النبیّ است یعنی همان شریعت احتیاج به مفسّر و هدایت گر دارد که همان هادی و امام است لذا قرینه ای است که امام باید تا روز قیامت باشد.

معنای حصر در آیه « إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ»

حصر در آیه مثل حصر در آیه « ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ‏ الْمُبِين‏»[۷]است یعنی در مأموریتی که رسول خدا دارند ( اقامه عدل و تشریع احکام) از ابزار زور و قدرت و… استفاده نمی کنند و تنهای تنها وظیفه ابلاغ دارند. لذا این حصر اضافی است یعنی نسبت به رسالت ایشان است. رسالتی که فرمان میدهند و باید اطاعت شود و مأمور به عدل هستند. اما بعد از رسالت دیگر احکام و قوانین تشریع شده توسط حضرت باید مورد پذیرش و عمل واقع شود مانند معنای عدم اکراه و اجبار در «لا إِكْراهَ‏ فِي‏ الدِّين»‏ که مربوط به اصل پذیرش دین است اما بعد از اینکه وارد دین شد باید پایبند به نظام قوانین الهی باشد.

[۱] . امالی صدوق؛ مجلس: ۴۶، ص: ۲۷۶

[۲] . تفسیر قمی؛ ج۱؛ ص ۳۵۹

[۳] . تفسیر عیاشی؛ ج۲؛ ص ۲۱۹

[۴] . همان، ص: ۲۱۹

[۵] . حدید؛ ۲۸

[۶][۶] . نباء؛ ۷

[۷] . نور؛ ۵۴ «قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ‏ ما حُمِّلَ‏ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ وَ إِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ‏ الْمُبِين»

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.